Europejska Strategia Zatrudnienia

Zwiększenie zatrudnienia i wzrost udziału osób aktywnych zawodowo jest jednym
z głównych celów Unii Europejskiej. W czerwcu 1997 roku podpisany został Traktat Amsterdamski, który wprowadził do Traktatu Rzymskiego nowy rozdział, dotyczący zatrudnienia. Są to podstawy prawne Europejskiej Strategii Zatrudnienia (European Employment Strategy). Zawarto tam postanowienie, że Kraje Członkowskie określając i realizując politykę zatrudnienia zmierzać będą do realizacji wspólnych celów określonych w Strategii Zatrudnienia. Rada Europejska zobowiązana jest, aby co roku dokonać oceny sytuacji w zatrudnieniu (na podstawie Wspólnego Raportu o Zatrudnieniu) i określić wytyczne w sprawie zatrudnienia (Employment Guidelines). Na podstawie tych Wytycznych każdy Kraj Członkowski jest zobowiązany opracować Narodowy Plan Działań na Rzecz Zatrudnienia (National Action Plan for Employment-NAP). Co roku każdy kraj winien złożyć raport z realizacji polityki zatrudnienia, co jest podstawą przygotowania przez Komisję Europejską kolejnego Wspólnego Raportu o Zatrudnieniu. Rada uzyskała uprawnienia do kierowania do krajów członkowskich zaleceń dotyczących realizowanej przez nie polityki.

Pierwsze Wytyczne w sprawie zatrudnienia przyjęte zostały podczas Szczytu Luksemburskiego w Sprawie Zatrudnienia (listopad 1997). Oparte zostały one na czterech tzw. filarach, które stanowią trzon Europejskiej Strategii Zatrudnienia: poprawa zdolności do uzyskiwania i utrzymania poprzez rozwój jakości zasobów ludzkich, rozwój przedsiębiorczości, poprawa zdolności adaptacyjnych przedsiębiorstw i pracowników, wzmocnienie polityki równości szans na rynku pracy. Rada Europejska wytyczyła strategiczne cele unijnej polityki zatrudnienia. Ustalono, że do roku 2010 osiągnięte zostanie w Unii pełne zatrudnienie, co wyrażać się ma osiągnięciem wskaźnika zatrudnienia na poziomie 70% (60% w przypadku kobiet). Zwrócono przy tym uwagę na szczególne znaczenie kwalifikacji zawodowych, mobilności i dostępu do szkolenia ustawicznego oraz na potrzebę wzmocnienia działań na rzecz umożliwienia kobietom łączenia funkcji zawodowych
i rodzinnych.

W czerwcu 2003 roku zakomunikowano nowe wytyczne w sprawie Zatrudnienia. Ustalono następujące cele Europejskiej Strategii zatrudnienia na lata 2004 - 2010: pełne zatrudnienie, poprawa jakości i produktywności pracy, wzmocnienie spójności społecznej i integracji. Państwa członkowskie powinny w swych politykach uwzględniać: Aktywne
i zapobiegawcze działania w stosunku do bezrobotnych i biernych zawodowo Tworzenie miejsc pracy i przedsiębiorczość Promocję adaptacyjności i mobilności na rynku pracy Promocję rozwoju kapitału ludzkiego i uczenia się przez całe życie Wzrost podaży pracy
i promocja aktywnego starzenia się Równość płci Wspieranie integracji i zwalczanie dyskryminacji osób niepełnosprawnych na rynku pracy Uczynienie pracy płatną Przekształcanie nielegalnej pracy w regularne zatrudnienie Zmniejszanie regionalnych zróżnicowań w zatrudnieniu Sformułowano ponadto podstawowe zasady zarządzania Europejską Strategią Zatrudnienia: włączenie parlamentów, partnerów społecznych
i innych odpowiednich aktorów, zapewnienie, by usługi były świadczone w sposób efektywny i skuteczny, przeznaczenie adekwatnych środków finansowych.
Obszary wsparcia EFS

Obszary wsparcia EFS

Priorytety SPO RZL realizowane są w ramach pięciu obszarów wsparcia, które określają zakres działań mogących otrzymać wsparcie ze strony EFS.
Obejmują one:

• aktywną politykę rynku pracy mającą na celu przeciwdziałanie
  i zapobieganie bezrobociu, przeciwdziałanie zjawisku długotrwałego
• bezrobocia zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet, ułatwianie ponownej integracji długotrwale bezrobotnych z rynkiem pracy, a także wspieranie integracji zawodowej ludzi młodych oraz osób powracających na rynek pracy po okresie nieobecności na nim,
• przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego mające na celu ograniczenie zjawiska marginalizacji społecznej i przygotowanie osób narażonych na wykluczenie społeczne do wejścia na rynek pracy, utrzymania zatrudnienia lub powrotu do czynnego życia zawodowego. Skierowane jest ono do osób, które ze względu na trudną sytuację życiową nie potrafią samodzielnie odnaleźć się na rynku pracy, nie potrafią rozwiązać osobistych, społecznych i zawodowych problemów korzystając długotrwale w sposób bierny ze świadczeń pomocy społecznej,
• kształcenie ustawiczne mające na celu ułatwienie i polepszenie dostępu do rynku pracy oraz integrację z rynkiem pracy, podwyższenie i utrzymanie potencjału zatrudnieniowego osób oraz promowanie mobilności zawodowej, poprzez zwiększanie dostępu do szkoleń zawodowych, edukacji oraz doradztwa,
• doskonalenie kadr gospodarki (promocja potencjału adaptacyjnego) oraz rozwój przedsiębiorczości poprzez promocję wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do adaptacji do zmiennych warunków rynku pracy kadry pracowniczej, popieranie innowacyjności i potencjału adaptacyjnego
  w zakresie organizacji pracy, rozwijanie przedsiębiorczości oraz warunków sprzyjających tworzeniu miejsc pracy i podwyższaniu kwalifikacji, rozwój potencjału ludzkiego w sferze badań, nauki i technologii.
• zwiększanie dostępu i uczestnictwa kobiet na rynku pracy, włącznie z
   możliwością rozwijania kariery zawodowej, zwiększeniem dostępu kobiet do nowych miejsc pracy, pomocą w uruchamianiu działalności gospodarczej,
  a także działania zakładające zmniejszenie dysproporcji których podstawą jest dyskryminacja ze względu na płeć zarówno w ramach pionowych, jak
  i poziomych struktur rynku pracy. Ponadto, w ramach EFS wspierane są kwestie horyzontalne (wspólne dla całego obszaru Unii i jej poszczególnych członków) dotyczące rozwoju lokalnego, równości szans, rozwoju społeczeństwa informacyjnego oraz zrównoważonego rozwoju.

Podejmowane działania z zakresu rozwoju lokalnego mają przyczynić się, między innymi, do wzmocnienia więzi wewnętrznej wspólnot lokalnych, poprawy jakości życia społeczności oraz zwiększenia zaangażowania mieszkańców i władz lokalnych w rozwój społeczno-gospodarczy regionu poprzez realizację działań opartych na zasadzie partnerstwa.

Kwestia równości szans stanowi istotny element wszystkich realizowanych działań. Odnosi się ona w szczególności do promowania równych szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy, do wyrównywania szans edukacyjnych i szans na rynku pracy osób narażonych na wykluczenie społeczne, osób zamieszkałych na terenach wiejskich
i zaniedbanych oraz osób niepełnosprawnych.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego oznacza działania skierowane na podwyższenie poziomu technologicznego poprzez podnoszenie umiejętności korzystania z nowoczesnych technik informacyjno-komunikacyjnych, aktualizowanie wiedzy o nowoczesnych formach zarządzania i organizacji pracy oraz podwyższanie poziomu wykształcenia społeczeństwa.

Zrównoważony rozwój oznacza rozwój społeczno-gospodarczy z poszanowaniem środowiska naturalnego.

Programy współfinansowane z EFS

Projekty współfinansowane z EFS mogą być realizowane w ramach jednego z dwóch programów operacyjnych - Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL) i Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). SPO RZL jest programem "monofunduszowym"(program jest współfinansowany tylko z jednego funduszu strukturalnego - EFS). Natomiast ZPORR jest programem "dwufunduszowym". Z EFS mogą być współfinansowane projekty, które odpowiadają celom drugiego priorytetu ZPORR.

Programy określają priorytety i działania jakie mogą być w ich ramach podejmowane. Każdy projekt musi być przypisany do konkretnego priorytetu i działania. Poniższa tabela to zestawienie priorytetów i działań współfinansowanych z EFS. Wskazuje ona też Beneficjentów Końcowych (instytucje wdrażające) dla poszczególnych działań. Beneficjent Końcowy będzie m.in. ogłaszał konkursy na projekty, przyjmował wnioski aplikacyjne
i organizował pracę Komisji Oceny Projektów. W punkcie konsultacyjnym Beneficjenta Końcowego można otrzymać szczegółowe informacje m.in. na temat sposobu wypełniania wniosków. Z EFS finansowana jest również Inicjatywa Wspólnotowa EQUAL.

Więcej informacji na stronie www.efs.gov.pl